TU ĐỨC SỐNG ĐẠO
ĐTC Lêô XIV: Lời Chúa là ngôi sao hướng dẫn cuộc sống của chúng ta
Trong bài giáo lý tại buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 28/1/2026, tiếp tục tập trung vào Hiến chế Tín lý Dei Verbum, về Mặc Khải của Thiên Chúa, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền: Thánh Kinh, Lời được Thiên Chúa linh hứng, và Thánh Truyền, ký ức sống động của Giáo Hội, gắn bó mật thiết với nhau và tạo thành Kho tàng Đức tin duy nhất. Ngài mời gọi các tín hữu bảo vệ Kho tàng này một cách trọn vẹn, như ngôi sao chỉ đường cho cuộc sống.
Tin Mừng Thánh Gioan (14,25-26):
[Đức Giêsu nói với các môn đệ:] “Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ
là Thánh Thần, Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em”.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến! Chào tất cả anh chị em!
Tiếp tục đọc Hiến chế của Công đồng Dei Verbum về Mặc khải của Thiên Chúa, hôm nay chúng ta suy tư về mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Chúng ta có thể lấy hai cảnh trong Tin Mừng làm bối cảnh.
Trong cảnh thứ nhất, diễn ra tại Nhà Tiệc Ly, trong diễn từ-di chúc quan trọng nói với các môn đệ, Chúa Giêsu đã khẳng định: "Thầy đã nói với anh em những điều ấy đang khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Chúa Thánh Thần, Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em. […] Khi nào Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn" (Ga 14,25-26; 16,13).
Cảnh thứ hai lại đưa chúng ta lên các ngọn đồi Galilê. Chúa Giêsu phục sinh tỏ mình ra cho các môn đệ, những người vừa ngạc nhiên vừa hoài nghi, và trao cho họ một sứ mạng: "Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, […] dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em" (Mt 28,19-20). Trong cả hai cảnh này, mối liên hệ mật thiết giữa lời Chúa Kitô đã phán và sự lan truyền của lời ấy qua các thế kỷ rất rõ ràng.
Thánh Kinh và Thánh Truyền được nối kết và thông giao với nhau cách chặt chẽ
Đó chính là điều Công đồng Vaticanô II khẳng định, khi dùng một hình ảnh gợi tả: "Thánh Kinh và Thánh Truyền được nối kết và thông giao với nhau cách chặt chẽ. Thật thế, vì đều phát xuất từ một nguồn mạch thần linh, nên có thể nói cả hai kết hợp thành một và cùng quy hướng về một mục đích" (Dei Verbum, 9). Thánh Truyền của Giáo Hội trải dài theo dòng lịch sử qua chính Giáo Hội, vốn gìn giữ, giải thích và thể hiện Lời Thiên Chúa. Trong bối cảnh này, Sách Giáo Lý của Hội Thánh Công Giáo (x. số 113) nhắc đến một châm ngôn của các Giáo Phụ: "Thánh Kinh được viết trong lòng Giáo Hội trước khi được viết trên các phương tiện vật chất", tức là trong bản văn thánh.
Giáo Hội bảo tồn và lưu truyền cho mọi thế hệ tất cả những gì Giáo Hội tin
Theo những lời của Chúa Kitô đã được trích dẫn ở trên, Công đồng khẳng định rằng "Thánh Truyền do các Tông đồ truyền lại được tiếp nối trong Giáo Hội dưới sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần" (DV, 8). Điều này diễn ra nhờ sự hiểu biết ngày càng đầy đủ qua "sự suy tư và học hỏi của các tín hữu", qua kinh nghiệm nảy sinh từ "sự thông hiểu về các thực tại thiêng liêng", và nhất là qua việc rao giảng của các đấng kế vị các Tông đồ, những người đã lãnh nhận "cách chắc chắn đoàn sủng về chân lý". Tóm lại, "qua giáo lý, đời sống và việc phụng tự, Giáo Hội bảo tồn và lưu truyền cho mọi thế hệ tất cả những gì Giáo Hội tin" (sđd.).
Lời Thiên Chúa phát triển và lớn mạnh trong Truyền thống
Về vấn đề này, thánh Grêgôriô Cả có câu nói nổi tiếng: "Thánh Kinh phát triển cùng với những người đọc".[1] Và trước đó, thánh Augustinô đã khẳng định rằng "chỉ có một Lời của Thiên Chúa được bày tỏ trong toàn bộ Thánh Kinh, và chỉ có một Lời vang lên trên môi miệng của nhiều vị thánh"[2]. Vì thế, Lời Thiên Chúa không phải là thứ bị hóa thạch, nhưng là một thực tại sống động và hữu cơ, phát triển và lớn mạnh trong Truyền thống. Nhờ Chúa Thánh Thần, Truyền thống hiểu Lời ấy trong sự phong phú chân lý của Lời ấy và thể hiện Lời ấy trong những biến đổi của lịch sử.
Theo chiều hướng này, đề xuất của thánh Tiến sĩ Hội Thánh John Henry Newman trong tác phẩm Sự phát triển của giáo lý Kitô giáo rất đáng chú ý. Ngài khẳng định rằng Kitô giáo, vừa như là kinh nghiệm cộng đoàn vừa là giáo lý, là một thực tại năng động, theo cách mà chính Chúa Giêsu đã chỉ ra qua các dụ ngôn về hạt giống (x. Mc 4,26-29): một thực tại sống động, phát triển nhờ một sức sống nội tại[3].
Chúng ta phải tiếp tục gìn giữ kho tàng đức tin
Thánh Tông đồ Phaolô nhiều lần khuyên nhủ người môn đệ và cộng tác viên của mình là Timôthê: "Hỡi Timôthê, hãy gìn giữ kho tàng đã được giao phó cho con" (1 Tm 6,20; x. 2 Tm 1, 12.14). Hiến chế tín lý Dei Verbum vang vọng lại đoạn văn này của Thánh Phaolô khi nói: "Thánh Truyền và Thánh Kinh hợp thành kho tàng thánh thiêng duy nhất lưu trữ Lời Chúa đã được ký thác cho Giáo Hội", được giải thích bởi "Huấn quyền sống động của Giáo Hội, quyền bính được thi hành nhân danh Chúa Giêsu Kitô" (số 10). “Kho tàng” là một thuật ngữ, theo nghĩa gốc, mang tính chất pháp lý và đòi hỏi người được ký thác có bổn phận bảo toàn nội dung, trong trường hợp này là đức tin, và truyền đạt một cách nguyên vẹn.
“Kho tàng” Lời Thiên Chúa hôm nay vẫn ở trong tay Giáo Hội, và tất cả chúng ta, trong các thừa tác vụ khác nhau của Giáo Hội, phải tiếp tục gìn giữ kho tàng ấy trong sự toàn vẹn của nó, như ngôi sao Bắc Đẩu cho hành trình của chúng ta giữa sự phức tạp của lịch sử và của cuộc sống.
Sau cùng, anh chị em rất thân mến, chúng ta hãy lắng nghe lại Dei Verbum, văn kiện tôn vinh sự đan quyện giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền: "Hai thực tại này, văn kiện khẳng định, nối kết và liên đới với nhau đến mức không thể tồn tại cách độc lập; và cùng nhau, mỗi thực tại theo cách riêng của mình, dưới tác động của cùng một Chúa Thánh Thần, góp phần hữu hiệu vào ơn cứu độ các linh hồn" (số 10).
Buổi Tiếp kiến chung kết thúc với Kinh Lạy Cha và Phép lành Đức Thánh Cha ban.
Vatican News
[1] Homiliae in Ezechielem I, VII, 8: PL 76, 843D.
[2] Enarrationes in Psalmos 103, IV, 1.
[3] X. J.H. Newman, Lo sviluppo della dottrina cristiana, Milano 2003, p. 104.
